نقشهٔ صفحه‌ها · ۱۶ صفحه

نوشته‌شده برای: خوانندگان عمومی کنجکاو دربارهٔ جشن‌های شرق آسیا و تاریخ آن‌ها

1. 1

   میانهٔ پاییز زیر ماه تمام، در سه پرده

   • داستان جشن میانهٔ پاییز در سه پرده.
   • پردهٔ اول: چگونه آیینی کهن برای ماه به جشنی شهری بدل شد.
   • پردهٔ دوم: کیک ماه چگونه شکل گرفت.
   • پردهٔ سوم: افسانه‌های ماه از کجا آمدند.
2. 2

   چرا شب پانزدهم ماه هشتم قمری

   • پاییز در تقویم کهن ماه‌های هفتم، هشتم و نهم قمری است و پانزدهم ماه هشتم میانهٔ آن است.
   • ماه قمری با ماه نو آغاز می‌شود، پس شب پانزدهم در ماه تمام یا نزدیک به آن است.
   • وو زی‌مو در دوران سونگ جنوبی همین دلیل را برای نام «میانهٔ پاییز» آورده است.
   • در تقویم میلادی این جشن میان اوایل سپتامبر تا اوایل اکتبر می‌افتد.
3. 3

   پردهٔ اول: از آیین‌های ماه تا جشنی شهری

   • پردهٔ اول این شب را از آیین‌های کهن دربار دنبال می‌کند.
   • سپس به شاعران دوران تانگ می‌رسد.
   • و با کوچه‌های شلوغ پایتخت‌های سونگ به پایان می‌رسد.
4. 4

   آیین‌های ماه و شعرهای دوران تانگ

   • در «آیین‌های جو» از پیشواز سرما در شبی از میانهٔ پاییز یاد شده است.
   • در «کتاب آیین‌ها» فرزند آسمان در پاییز به ماه درود می‌فرستد.
   • در دوران تانگ تماشای ماه در شب پانزدهم موضوع محبوب شاعران شد.
   • هنوز شبی برای دربار و شاعران بود، نه جشنی برای همه.
5. 5

   بازار شبانه‌ای در کایفنگ

   • منگ یوان‌لائو در «دونگ‌جینگ منگ‌هوا لو» میانهٔ پاییز را در کایفنگ، پایتخت سونگ شمالی، وصف می‌کند.
   • میکده‌ها شراب تازه می‌فروختند و مردم برای دیدن ماه آن‌ها را پر می‌کردند.
   • موسیقی در شهر می‌پیچید و کودکان تمام شب بازی می‌کردند.
   • بازار شبانه تا سپیده‌دم پر از جمعیت بود.
6. 6

   شب‌زنده‌داری در لین‌آن

   • وو زی‌مو در «منگ‌لیانگ لو» جشن را در لین‌آن، هانگجوی امروز، وصف می‌کند.
   • خانواده‌ها برای مهمانی گرد هم می‌آمدند و دکان‌داران ایوان‌های کوچک ماه برپا می‌کردند.
   • حتی تهی‌دستان لباس گرو می‌گذاشتند تا شریک جشن باشند.
   • کوچه‌ها تا سپیده‌دم شلوغ بود و کسی نمی‌خواست این شب بیهوده بگذرد.
7. 7

   پردهٔ دوم: کیک ماه چگونه شکل گرفت

   • پردهٔ دوم دربارهٔ کیک ماه است.
   • واژهٔ کیک ماه از رسم هدیه دادن آن در این جشن قدیمی‌تر است.
   • این پرده نشان می‌دهد کیک گرد چگونه معنای دیدار دوباره را به خود گرفت.
8. 8

   از خوراکی روی فهرست غذا تا هدیهٔ جشن

   • در دوران سونگ جنوبی، کیک ماه فقط خوراکی‌ای در فهرست دکان‌ها بود.
   • در سال ۱۵۴۷ تیان روچنگ نوشت که مردم به نشانهٔ دیدار دوباره به هم کیک ماه هدیه می‌دهند.
   • در سال ۱۵۹۳ شن بانگ از پختن و هدیه دادن کیک ماه در پکن گزارش داد.
   • تا دوران مینگ، کیک گرد نماد خانواده‌ای شد که دوباره کامل شده است.
9. 9

   پنج سبک منطقه‌ای پوسته

   • کانتونی: پوسته‌ای نازک و براق که با شربت ساخته می‌شود.
   • سوجو و چائوجو: پوسته‌هایی لایه‌لایه و پوسته‌پوسته.
   • پکن: پوسته‌ای سفت‌تر و کم‌چرب‌تر.
   • یوننان: پوسته‌ای شکننده با مغز ژامبون عمل‌آورده.
10. 10

    پردهٔ سوم: افسانه‌های ماه از کجا آمدند

    • پردهٔ سوم به داستان‌های ماه می‌پردازد.
    • چانگ‌اِ، خرگوش یشمی و وو گانگ چهره‌های اصلی این داستان‌ها هستند.
    • برخی از این داستان‌ها بسیار کهن‌تر از خود جشن‌اند.
11. 11

    چانگ‌اِ، بانوی ماه

    • در هوای‌نان‌زی، همسر هوئو یی اکسیر بی‌مرگی را برمی‌دارد و به ماه می‌گریزد.
    • تبدیل شدن او به وزغ ماه در هوای‌نان‌زی نیست و بعدها در نوشتهٔ جانگ هنگ آمده است.
    • نام او از هنگ‌اِ به چانگ‌اِ تغییر کرد تا با نام امپراتور ون از دودمان هان یکی نباشد.
    • امروز کاوشگرهای ماه چین به نام او نامیده می‌شوند.
12. 12

    وو گانگ هیزم‌شکن و خرگوش یشمی

    • خرگوشی که اکسیر را در هاون می‌کوبد، در سنگ‌نگاره‌ها و شعرهای دوران هان دیده می‌شود.
    • ریشهٔ آن شاید به «پرسش‌های آسمانی» در سروده‌های چو برسد.
    • وو گانگ در «یویانگ زازو» محکوم است درخت عطرگلی را بر ماه ببرد که هر بریدگی‌اش دوباره به هم می‌آید.
    • عطرگل در پاییز گل می‌دهد و شراب و شیرینی آن به سفرهٔ جشن می‌آید.
13. 13

    فانوس‌ها، تماشای ماه و دیدار خانوادگی

    • خانواده‌ها برای شام دیدار گرد هم می‌آیند و خوراکی‌های گرد نماد خانوادهٔ کامل است.
    • کیک ماه و میوه زیر نور ماه پیشکش و سپس تقسیم می‌شود.
    • کودکان فانوس به دست می‌گیرند و در گوانگدونگ و هنگ‌کنگ فانوس‌ها را بر تیرک‌ها بالا می‌برند.
    • آنان که دورند به همان ماه نگاه می‌کنند و به یاد عزیزانشان می‌افتند.
14. 14

    در فهرست ملی میراث ناملموس چین از ۲۰۰۶

    • در سال ۲۰۰۶ شورای دولتی چین نخستین فهرست ملی میراث فرهنگی ناملموس را منتشر کرد.
    • جشن میانهٔ پاییز در دستهٔ رسم‌های مردمی در این فهرست آمده است.
    • جشن بهار، چینگ‌مینگ و جشن قایق اژدها هم در همین فهرست‌اند.
    • ثبت یعنی این رسم زنده ثبت و به نسل بعد سپرده می‌شود.
15. 15

    تعطیل رسمی در چین از ۲۰۰۸

    • اصلاح تعطیلات که در دسامبر ۲۰۰۷ اعلام شد، از ۲۰۰۸ اجرا شد.
    • چینگ‌مینگ، جشن قایق اژدها و میانهٔ پاییز تعطیل رسمی یک‌روزه شدند.
    • این روز با آخر هفته فرصتی کوتاه برای سفر به خانه می‌شود.
    • در برخی سال‌ها، مانند ۲۰۲۰ و ۲۰۲۳، با تعطیلات روز ملی یکی شد.
16. 16

    ماهی مشترک در فاصلهٔ هزاران فرسنگ

    • سو شی در میانهٔ پاییز سال ۱۰۷۶ در دلتنگی برادرش آرزو کرد از هزار فرسنگ دور در زیبایی ماه شریک باشند.
    • اندیشهٔ کهن جشن ساده است: همان ماه به همهٔ کسانی که دلتنگشان هستیم می‌رسد.
    • در شب پانزدهم ماه هشتم قمری به آسمان نگاه کنید و به کسی که دور است زنگ بزنید.